آغاز فصل جدید همكاری های نفتی ایران و ایتالیا

سفر رسمی دو روزه «متئو رنتزی» نخست وزیر ایتالیا به دعوت رئیس جمهوری كشورمان به تهران از فردا(سه شنبه، ٢٤ فروردین) آغاز می شود؛ هیاتی ٢٥٠ نفره نخست وزیر ایتالیا را در این سفر همراهی می كنند كه در بین آنها شماری از نمایندگان شركت های فعال در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی این كشور نیز حضور دارند.
شركت هایی ایتالیایی از سال های گذشته در طرح های نفتی ایران حضور داشته اند كه از مهمترین آنها می توان به توسعه فازهای چهار و پنج پارس جنوبی و توسعه میدان نفتی دارخوین اشاره كرد.
اعمال تحریم های غرب علیه ایران برای مدتی رشته همكاری های دو كشور در صنعت نفت را قطع كرد اما اجرای برجام و رفع تحریم ها، فرصتی را برای همكاری دوباره شركت های ایرانی و ایتالیایی فراهم كرده است.
در این گزارش، به بررسی مهمترین مذاكره های نفتی كه برای گسترش همكاری ها در پساتحریم انجام شده و تفاهم نامه هایی كه به امضا رسیده، می پردازیم.

** پیشنهاد توسعه فاز 11 پارس جنوبی
ایتالیایی ها برای توسعه فاز 11 پارس جنوبی كه به عنوان فاز سرگردان و بلاتكلیف پارس جنوبی نیز شناخته می شود، اعلام آمادگی كرده اند.
گفته می شود شركت «انی» ایتالیا كه پیش از این در پارس جنوبی، فعالیت داشته است پیشنهادی چهار میلیارد دلاری برای توسعه تنها فاز باقی‌مانده پارس جنوبی، ارایه كرده است.
بر اساس گزارش ها، شركت انی ایتالیا، میزان سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای فاز 11 را چهار میلیارد دلار و زمان اجرای پروژه و رسیدن به تولید اولیه را 36 ماه اعلام كرده است. پیش از این قرار بود فاز 11 پارس جنوبی توسط پیمانكاران ایرانی انجام شود كه هیچكدام از آنها نهایی نشده است.
شركت انی ایتالیا پیش از این، طرح توسعه فازهای چهارم و پنجم میدان گازی پارس جنوبی را تكمیل كرده و كارنامه خوبی از خود در پارس جنوبی برجا گذاشته است.

** خرید نفت از ایران
شركت انی كه پیش از تشدید تحریم ها، مسئولیت اجرای چند طرح بزرگ را در صنعت نفت ایران برعهده داشته است، در ماه های اخیر خواستار مشاركت دوباره با صنعت نفت ایران شده و مذاكره هایی را نیز انجام داده كه از جمله آنها می توان به برنامه ریزی برای خرید نفت اشاره كرد.
بر این اساس، «كلادیو دسكالزی» مدیرعامل انی از تمایل این شركت ایتالیایی برای از سرگیری واردات محموله های نفت خام ایران پس از لغو كامل تحریم ها خبر داده است.
وی با بیان اینكه ایتالیا تا پیش از اعمال تحریم های اتحادیه اروپا یكی از مشتریان اصلی نفت خام ایران در اروپا بوده، گفت: نفت خام ایران برای پالایشگاه های ما بسیار مطلوب است، بنابراین شركت انی از خرید دوباره نفت خام ایران پس از لغو تحریم ها استقبال می كند.
مدیرعامل انی افزود: در شرایط كنونی نمی توانم به حجم یا نحوه قراردادهای خرید نفت خام از ایران پس از لغو تحریم ها اشاره كنم، اما تاكید می كنم كه نفت خام این كشور برای پالایشگران ایتالیایی مناسب است.

** توسعه فازهای جدید میدان نفتی دارخوین
شركت انی ایتالیا همچنین برای توسعه فاز سوم میدان نفتی دارخوین اعلام آمادگی كرده است؛ هدف از طرح توسعه فاز سوم میدان نفتی دارخوین افزایش تولید روزانه 60 تا 70 هزار بشكه نفت خام است؛ اجرای این پروژه حدود یك میلیارد و 300 میلیون دلار سرمایه گذاری نیاز دارد.
این شركت ایتالیایی تا پیش از افزایش تحریم های بین المللی، در فاز نخست و دوم طرح توسعه میدان نفتی دارخوین، واقع در ٣٠ كیلومتری شمال خرمشهر و ١٠٠ كیلومتری جنوب غربی اهواز، در قالب قراردادهای بیع متقابل مشاركت داشت اما برای پرهیز از تحریم های تجاری آمریكا مربوط به سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران، مجبور شد فعالیت های خود در میدان نفتی دارخوین را ترك كند.
هدف از طرح توسعه میدان نفتی دارخوین كه قرارداد اولیه آن در تیرماه 1380 با شركت آجیپ ایتالیا(زیرمجموعه گروه انی ایتالیا) منعقد شد، در مرحله نخست دستیابی به تولید 50 هزار بشكه نفت و تزریق 70 میلیون فوت مكعب گاز در روز بود كه تولید 50 هزار بشكه ای در مرداد 1383 تحقق یافت.

** امضای تفاهمنامه یك میلیارد یورویی ایران و ایتالیا در بخش پتروشیمی
شركت «تكنی مونت» ایتالیا و «هلدینگ خلیج فارس» چندی پیش تفاهمنامه ای به ارزش یك میلیارد یورو در صنعت پتروشیمی امضا كردند. اگرچه هنوز جزئیات نهایی این توافق اعلام نشده، اما تامین فاینانس و تجهیزات بخشی از این تفاهم است.

** سرمایه گذاری در پارس شمالی
گروهی از شركت های ایتالیایی در بازدید از منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس (بوشهر) علاقه مندی خود را برای سرمایه گذاری در زیر ساخت های این منطقه به ویژه پارس شمالی را اعلام كردند.
قرار است ایتالیایی ها علاوه بر ساخت بندر در این منطقه، در طرح های صنعتی و پتروشیمی پارس شمالی نیز سرمایه گذاری كنند. نزدیكی به خلیج فارس به عنوان آب راه بین المللی و تاثیر آن در تسهیل ورود و صدور كالا، وجود مجتمع بزرگ بندری پارس،‏ اراضی مناسب و در دسترس بودن خوراك اصلی مجتمع های پتروشیمی از مهمترین مزیت های سرمایه گذاری در این منطقه به شمار می رود.
همچنین ایتالیایی ها پیشنهادهایی را نیز برای توسعه میدان های گازی واقع در منطقه پارس شمالی شامل میدان های گلشن و فردوسی مطرح كرده اند.

** امضای تفاهمنامه در بخش حفاری
شركت ملی حفاری ایران چندی پیش تفاهمنامه ای با شركت های زیرمجموعه اِنی(ENI) ایتالیا امضا كرد كه قرار است پس از رفع موانع اجرایی، به امضای قرارداد نهایی منجر شود.
این تفاهمنامه به حفاری چاه های نفتی و گازی در داخل كشور محدود نمی شود، بلكه قرار است در پروژه های حفاری سایر كشورهای منطقه نیز با یكدیگر همكاری داشته باشند.

** همكاری در ساخت تجهیزات صنعت نفت
شركت های ایتالیایی مذاكره هایی را نیز برای ساخت تجهیزات صنعت نفت به صورت مشترك با سازندگان ایرانی انجام داده اند كه البته هنوز نهایی نشده اند.
قرار است تجهیزات مشترك ساخته شده علاوه بر تامین نیاز داخل به بازارهای منطقه نیز صادر شود.

** همكاری در بخش پالایشگاهی و ساخت خطوط انتقال نفت و گاز
مدیرعامل شركت پیمانكار نفتی «سایپم» در حاشیه نشستی درباره انرژی میان ایتالیا و نروژ گفت: این شركت در سفر رسمی متئو رنتزی نخست وزیر ایتالیا به تهران، تفاهمنامه ای جدید با طرف ایرانی امضا خواهد كرد.
«استفانو مائو» مدیرعامل سایپم افزود: در ایران فرصت های زیادی در زمینه نفت و خدمات، از فراساحل تا استخراج و حفاری وجود دارد كه البته باید ابتدا آنها را شناسایی و سپس از توان خود استفاده كنیم.
شركت نفت انی، مالك 43 درصد از سهام شركت سایپم (Saipem) است كه در پروژه‌های بزرگ خطوط لوله، مشاركت دارد و خطوط لوله نفت و گاز زیادی طراحی و ساخته كرده ‌است.
از مجموع این پروژه‌ها، می ‌توان به خطوط لوله بلو استریم، گرین استریم، نورد استریم و ساوت استریم اشاره كرد.
شركت سایپم در بهمن ماه گذشته در جریان سفر رئیس جمهوری ایران به ایتالیا، یك تفاهمنامه برای همكاری در پروژه های بزرگ نفت و گاز در كشورمان امضا كرد.
این شركت ایتالیایی اعلام كرده است كه این توافق را با شركت توسعه نفت و گاز پارسیان، در رابطه با نوسازی و ارتقای پالایشگاه های پارس شیراز و تبریز امضا كرده است.