سالانه ۲ میلیارد تن خاک بدلیل فرسایش از دسترس خارج میشود
رئیس پژوهشکده تحقیقات خاک و آبخیزداری گفت: سالانه ۲ میلیارد تن از خاک حاصلخیز کشور در اثر فرسایش از دسترس خارج میشود.
به گزارش پایگاه خبری آرمان اقتصادی به نقل از صدا و سیما، داوود نیک کامی با اشاره به اینکه اجرای طرحهای مدیریت منابع پایه تولید آب و خاک برای تولید پایدار در بخش کشاورزی امری ضروری و حیاتی است، افزود: براساس برآوردهای انجام شده میزان فرسایش خاک در اراضی کشور در هر هکتار سالانه معادل ۴.۱۴تن است درحالی که این تعدد در اروپا و آسیا در هر هکتار سالانه حدود شش دهم است.
وی گفت: متاسفانه سرعت فرسایش خاک ما در مقایسه با اروپا و دیگر کشورهای آسیایی سه برابر بیشتر است و ما در این زمینه رتبه داریم.
رئیس پژوهشکده تحقیقات خاک و آبخیزداری از رونمایی از اطلس فرسایش خاک خبرداد و افزود: براساس این اطلس رسمی مناطقی که تحت تأثیر شدید جریانهای فرسایش قرار دارند محاسبه شده؛ در این اطلس خندقهایی که در پی فرسایش خاک در اراضی کشاورزی ایجاد شدند برآورد شده و وسعت این اراضی درحال حاضر نیم میلیون هکتار است.
نیک کامی گفت: علاوه بر اراضی خندقی؛ اراضی لغزشی نیز شناسایی شدند براین اساس ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی نیز جزو زمینهای رانشی و لغزشی دسته بندی شدند و برای آنها ۳۰ هزار شناسنامه صادر شده است.
وی سرعت فرسایش خاک را در اراضی دیم قابل توجه دانست و افزود: براساس پژوهشهای انجام شده در اراضی دیم استان زنجان سالانه ۲، ۴ تن در هر هکتار خاک در اثر فرسایش از دست میرود.
رئیس پژوهشکده تحقیقات خاک و آبخیزداری کشاورزی شخم غیراصولی را از مهمترین علل فرسایش خاک در اراضی دیم دانست و تاکید کرد: اگر شیارهای شخم زمین به صورت عمودی باشد فرسایش خاک در هر هکتار پانزده صدم تن و میزان مصرف آب نیز ۱۴ مترمکعب و میزان تولید محصول گندم نیز ۲۰ درصد افزایش مییابد.
نیک کامی همچنین درباره ویژگیهای اطلس سیل خیزی گفت: برای مدیریت آبهای روان و سیل نقشههای دقیق هوایی و ماهوارهای تهیه و از ۲۰ سال پیش تاکنون ۳۷ ایستگاه مدیریت پخش سیلاب در سطحی بالغ بر ۶۳ هزار هکتار ایجاد شده است.
وی افزود: با اجرای طرحهای آبخوان داری شدت سیل و میزان خسارت در این مناطق کاهش یافته است.
نیک کامی گفت: براساس نتایج پژوهشهای ۲۰ ساله در ایستگاههای تحقیقات آبخوان داری با اجرای روشهای مدیریت آبخیزداری در ۶۳ هزار هکتار از عرصههای سیل گیر رقمی معادل ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب از روان آبها و سیلابها استحصال و یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب نیز به آبهای زیرزمینی تزریق شده است.
وی افزود: به طور مثال در ایستگاه آبخوان داری منطقه دهلران سطح زیرکشت گندم هشت هزار هکتار افزایش یافت و مشکلات کمبود آب و مرگ و میر و خسارات ناشی از سیل رفع شد.
رئیس پژوهشکده تحقیقات خاک و آبخیزداری گفت: با استفاده از اطلس آبخیزداری ظرفیت آبی مناطق مختلف کشور به طور دقیق مشخص شده است و توسعه فعالیتهای کشاورزی براساس ظرفیت منابع آب تعیین خواهد شد.
نیک کامی کنترل رسوب را از دیگر دستاوردهای طرح آبخیزداری دانست و افزود: سالانه ۳۵۰ میلیون تن رسوب در پی سیلابها در کشور جابجا میشود که مشکلاتی را برای سازه سدها ایجاد میکند.
طرح مهار کانون بحرانی ریزگردها در استان خوزستان آغاز شد
رئیس پژوهشکده خاک و آبخیزداری جهاد کشاورزی گفت: طرح مهار یکی از کانونهای بحرانی ریزگردها در سطح ۱۲۰ هزار هکتار در استان خوزستان آغاز شده است.
نیک کامی با اشاره به اینکه هشت کانون بحرانی ریزگردها در استان خوزستان شناسایی شده است افزود: تاکنون طرح مدیریت ریزگردها در ۴۲۲ هزار هکتار از این اراضی انجام شده است.
وی گفت: ۸۰ درصد کانونهای گردو خاک منشأ خارجی دارند و فقط ۲۰ درصد آنها داخلی است.
رئیس پژوهشکده خاک و آبخیزداری جهاد کشاورزی درباره آلودگی احتمالی ریزگردها افزود: در جلسه شورای عالی امنیت ملی هیچ گزارشی مبنی بر آلودگی ریزگردها به مواد رادیو اکتیو گزارش نشده است.
نیک کامی گفت: از سال ۹۲ تا ۹۴ براساس قرارداد مشترک با سازمان حفاظت محیط زیست کانونهای گردو غبار در دوازده استان بررسی و شناسایی شد و اکنون نتایج این تحقیقات با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای مهار گردو غبار در حال اجراست.
وی افزود: بحران ریزگردها تمام مناطق غربی و مرکزی کشور را در استانهای سمنان، اصفهان و بوشهر را در برگرفته است.
رئیس پژوهشکده خاک و آبخیزداری جهاد کشاورزی خشک شدن برخی تالابها بویژه تالاب هورالعظیم را یکی از کانونهای داخلی ریزگردها دانست و گفت: این کانون با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت نیرو در پی تخصیص ۸۰ درصد از حقابه سد مدیریت شد.
نیک کامی افزود: خشک شدن اراضی در پی ذخیره آب پشت سدها از دیگر عوامل اثر گذار درایجاد کانونهای گردو غبار داخلی است.