مقامات حمل و نقل هوایی بریتانیا بر سر دو راهی
محمدسعید شرفی، مدیر کل دفتر نظارت بر عملیات هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری، در یادداشتی به بررسی تاثیر تصمیم بریتانیا مبنی بر ترک اتحادیه اروپا بر حمل و نقل هوایی پرداخته است.
متعاقب تصمیم بریتانیا مبنی بر ترک اتحادیه اروپا در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۰، دوران گذار از این مرحله توسط پارلمان اروپا و دولتمردان انگلیس تا پایان سال جاری میلادی (۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ ) تعیین و مقرر گردید در این مدت قوانین و مقررات اتحادیه اروپا کما فی السابق در انگلیس لازم الاجرا باشد.کمیسیون اروپایی به نمایندگی از اتحادیه اروپا، مسئول مذاکره با انگلیس در خصوص تعاملات آینده بین طرفین شد، طی این بازه یازده ماهه کمیسیون مذکور در تعامل تنگاتنگ با کشورهای عضو اتحادیه اروپا ، برنامه گذار و آماده سازی کسب و کارها ، صنایع و ذینفعان اروپایی را در دستور کار قرار داده و بیش از ۱۰۰ دستورالعمل راهنما در حوزه های مختلف به تمام زبان های رسمی اتحادیه اروپا منتشر نموده ، اقدام به برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی متعددی برای دولتمردان ، مقامات اداری و اجرایی ، صاحبان کسب و کارها و صنایع در بخش خصوصی و همچنین اجرای کارزارهای ( کمپین های ) اجتماعی برای شهروندان اتحادیه اروپا نمود . در همین راستا، مدیریت تبعات و عواقب جدی ناشی از جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا در حوزه حمل و نقل هوایی همواره مورد توجه صاحبنظران بویژه حقوقدانان حوزه هوایی بوده و پیشنهاد ۲ برنامه ی اضطراری از مجموع ۴ برنامه ی مطرح شده توسط کمیسیون اروپایی طی روزهای اخیر نشان از اهمیت این موضوع دارد.
چهار برنامه اضطراری پیشنهادی کمیسیون اروپایی :
روز پنجشنبه ۱۰ دسامبر ۲۰۲۰ ، کمیسیون اروپایی چهار برنامه اضطراری برای سناریوی عدم حصول توافق بین اتحادیه اروپا و انگلیس تا پایان دسامبر ، موسوم بهscenario NO DEAL پیشنهاد نمود . علیرغم اینکه تلاش ها برای رسیدن به توافق بین کمیسیون ارپا و نمایندگان بریتانیا افزایش جدی داشته اما کماکان احتمال عدم دسترسی به توافق تا اول ژانویه ۲۰۲۱ نیز مطرح است به همین منظور ۴ برنامه اضطراری در حوزه های حمل و نقل هوایی ، حمل و نقل جاده ای و دسترسی متقابل به آبهای کشورهای عضو اتحادیه اروپا و آبهای سرزمینی انگلیس برای ماهیگیری مطرح شده است . کمیسیون اروپایی از همه ذینفعان خواسته است که آمادگی لازم برای مواجه با تبعات ناشی از عدم حصول توافق کلی را داشته باشند ، لکن در چهار زمینه ذیل اقدام به ارائه برنامه اضطراری نموده است :
پیشنهاد مقرراتی جهت تضمین استمرار پروازها بین انگلیس و اعضای اتحادیه اروپا بخ مدت ۶ ماه .
پیشنهاد مقرراتی جهت تداوم گواهینامه های صلاحیت پروازی بنحوی که هواپیاهای اتحادیه اروپا دچار مشکلات پروازی نشوند .
پیشنهاد مقرراتی جهت استمرار حمل و نقل جاده ای کالا و مسافر بین اتحادیه و بریتانیا به مدت ۶ ماه .
پیشنهاد مقرراتی جهت استمرار دسترسی متقابل ناوگان دریایی صیادی به آبهای بریتانیا و کشورهای اتحادیه تا پایان ۲۰۲۱.
آثار و تبعات برکسیت بر حمل و نقل هوایی :
در شرایط عدم حصول توافق بین طرفین مبنی بر امضای موافقت نامه ی جامع حمل و نقل هوایی ، پروازهای متقابل بین فرودگاههای بریتانیا و فرودگاههای سایر کشورهای عضو اتحادیه و همچنین پروازهای شرکت هواپیمایی بریتانیایی به مقاصد اروپایی و بالعکس دچار بحران های جدی شده و احتمال توقف پروازها نیز وجود خواهد داشت، از منظر دیگر عدم به رسمیت شناختن گواهینامه های صادره توسط سازمان هواپیمایی انگلیس برای هواپیماها ، قطعات و پرسنل هواپیمایی ، می تواند موجب زمینگیر شدن تعداد قابل توجهی از هواپیماها در سطح اتحادیه اروپا گردد .
در چهارچوب برنامه های اضطراری پیشنهادی کمیسیون اروپایی ، اگرچه شرکت های هواپیمایی بریتانیایی مجاز به پرواز بر فراز کشورهای عضو اتحادیه اروپا ، یا پرواز به مقاصد سنتی بین انگلیس و کشورهای اتحادیه خواهند بود اما از مزایای بازار واحد حمل و نقل هوایی اروپا موسوم به European single Aviation Marketمحروم خواهند شد ، لذا پیش بینی می گردد شرکت های هواپیمایی بریتانیایی حمل بار هوایی ، شرکت های هواپیمایی چارتری و جت های اختصاصی که تا کنون از مزایای بازار مذکور نظیر تمام شرکت های اروپایی بهره مند بودند ، متحمل زیان های جدی شوند و برای مقابله با این شرایط ناگزیر خواهند بود ، اقدام به درخواست و دریافت مجوزهای پروازی از یکایک کشورهای عضو اتحادیه نموده یا با ایجاد تغییرات اساسی در ساختار سازمانی خود، بدنبال دریافت مجوزهایی بعنوان شرکت های ثبت شده در یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا باشند که این موضوع می تواند به معنای خروج جدی سرمایه و آثار تبعی آن در اقتصاد هوانوردی بریتانیا باشد.
بر اساس برنامه پیشنهادی کمیسیون اروپایی ، هر یک از شرکت های هواپیمایی بریتانیایی ملزم خواهند بود نسبت به مذاکره و دریافت های مجوزهای پروازی بر اساس توافقات دو جانبه فیمابین بریتانیا و کشور مدنظر اروپایی اقدام نمایند ، بر همین اساس لازم است که سازمان هواپیمایی کشوری انگلیس ضمن نظارت کامل بر عملکرد شرکت های درخواست کننده ، آنها را بعنوان شرکت معینه به هریک از کشورهای اروپایی عضو اتحادیه معرفی نماید . بنابراین شرکت های هواپیمایی بریتانیایی در روزهای آتی با دو چالش جدی مذاکره با کشور مقصد و ارائه برنامه زمستانه و تابستانه بر اساس مقررات یاتا مواجه خواهند بود .
بر اساس مقررات پیشنهادی کمیسیون اروپایی، گواهینامه های صلاحیت پروازی و قطعات هواپیماها و همچنین گواهینامه های پرسنل کمافی السابق معتبر شناخته شده و هیچ محدودیتی متوجه عملیات شرکت های هواپیمایی اروپایی نخواهد بود .
مقامات حمل و نقل بریتانیا طی روزهای باقیمانده تا پایان سال جاری میلادی، ناگزیر خواهند بود بین گزینه های پیشنهادی کمیسیون اروپایی که عبارتند از امضای توافق جامع حمل و نقل هوایی بین بریتانیا و اتحادیه اروپا و یا مقررات موقت ۶ ماهه که مشتمل بر محدودیت های بسیاری برای شرکت های هواپیمایی بریتانیایی است ، یک گزینه را انتخاب کنند.