درمان آفت دهان کودک
آفت دهان کودک معمولاً به شکل زخمهای کوچک و دردناک داخل لب، گونه یا زیر زبان ایجاد میشود و در بیشتر موارد طی چند روز خودبهخود بهبود پیدا میکند. در این مطلب با علت آفت دهان کودک، روشهای درمان خانگی و دارویی، مدت بهبودی و زمان مراجعه به دندانپزشک اطفال آشنا میشوید.
دیدن یک زخم سفید داخل دهان کودک میتواند خیلی نگرانکننده باشد؛ مخصوصاً وقتی کودک موقع غذا خوردن گریه میکند، بیاشتها میشود یا از مسواک زدن فرار میکند. آفت دهان کودک یک زخم کوچک و دردناک است که داخل لب، گونه، زیر زبان یا روی لثهها ایجاد میشود و ممکن است چند روز تا یکی دو هفته کودک را اذیت کند.
خوشبختانه در بیشتر موارد، آفت دهان کودک خطرناک نیست و با مراقبت درست، خودبهخود خوب میشود. اما چون آفت میتواند شبیه چند مشکل دیگر (مثل تبخال یا التهابهای ویروسی دهان) باشد، بهتر است با علائم و روش های درمان آفت به طور کامل آشنا شوید.
آفت دهان کودک چیست و چه شکلی دارد؟
آفت معمولاً به شکل یک زخم گرد یا بیضی دیده میشود که وسط آن سفید/زرد کمرنگ است و دورش قرمز و ملتهب میشود. این زخم میتواند به صورت تکی یا چند تا کنار هم ایجاد شود. آفتها معمولاً روی داخل لب، داخل گونه، زیر زبان یا گاهی روی لثه دیده میشوند.
آفتها ممکن است کوچک باشند (چند میلیمتر) و طی یک هفته خوب شوند. گاهی هم بزرگتر میشوند و بهبودیشان بیشتر طول میکشد. مهمترین مشکل آفت برای کودک، درد و سوزش است؛ به همین دلیل کودک ممکن است غذا نخورد، آب کم بخورد و بداخلاق شود.
علت آفت دهان کودک چیست؟
طبق گفته دکتر ماریتا شکاریان،بهترین دندانپزشک کودک:
آفت دهان کودک بیشتر به دلیل ضعف موقت سیستم ایمنی، کمبود برخی ویتامینها یا تحریکهای موضعی ایجاد میشود و در اغلب موارد با مراقبت صحیح طی ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا میکند، اما در صورت تکرار یا طولانی شدن نیاز به بررسی تخصصی دارد.
شایعترین علتها عبارتند از:
- ضعف موقت سیستم ایمنی
بعد از سرماخوردگی، خستگی، بیخوابی یا یک بیماری ویروسی، سیستم ایمنی کودک ممکن است ضعیفتر شود و زمینه آفت ایجاد شود. - کمبودهای تغذیهای
کمبود آهن، ویتامین B12، اسید فولیک و گاهی روی (زینک) میتواند باعث آفتهای مکرر شود. اگر آفتها زیاد تکرار میشوند، این مورد جدیتر بررسی میشود. - آسیب داخل دهان
گاز گرفتن داخل گونه یا لب، مسواک زدن محکم، یا حتی بعضی خوراکیهای سفت میتوانند مخاط دهان را زخمی کنند و آفت شروع شود. - تحریک با غذاهای تند و اسیدی
خوراکیهای ترش (مثل آبلیمو، پرتقال)، تند، چیپس و تنقلات شور میتوانند هم آفت را ایجاد کنند و هم درد آن را بدتر کنند. - استرس و تغییرات روحی
برای بعضی کودکان، تغییرات مثل شروع مهدکودک، سفر، اضطراب یا حتی امتحان و فشار روانی میتواند زمینه آفت را بیشتر کند.
درمان آفت دهان کودک در خانه
در بیشتر موارد،درمان آفت دهان کودک با مراقبتهای ساده خانگی امکانپذیر است. مهمترین کار این است که درد کودک را کمتر کنیم و اجازه بدهیم زخم خودش ترمیم شود.
غذا و نوشیدنی مناسب بدهید
وقتی کودک آفت دارد، غذاهای تند، ترش و سفت مثل سمبوسه، چیپس، ترشی، مرکبات و نوشابه میتوانند درد را چند برابر کنند. بهتر است چند روز به کودک غذاهای نرم بدهید؛ مثل ماست، پوره، سوپ ولرم، فرنی، برنج نرم، موز و بستنی ساده (اگر با کودک سازگار است).
نوشیدن آب خیلی مهم است. اگر کودک بهخاطر درد آب نمیخورد، کمآبی خودش حال کودک را بدتر میکند. نوشیدنی خنک و غیر اسیدی کمککنندهتر است.
دهان را تمیز نگه دارید، اما با روش ملایم
آفت به معنی کثیف بودن دهان نیست، اما اگر بهداشت رعایت نشود، باکتریها ممکن است زخم را تحریک کنند. بهتر است کودک با مسواک نرم و خیلی آرام مسواک بزند. اگر کودک خیلی اذیت میشود، حداقل دندانهای دیگر را به آرامی تمیز کنید و به محض بهتر شدن، روتین را کامل کنید.
شستشو با آب نمک رقیق
اگر کودک میتواند غرغره کند و محلول را قورت نمیدهد، آب نمک خیلی رقیق میتواند التهاب را کاهش دهد. برای کودکان کوچکتر که احتمال بلعیدن دارند، این روش مناسب نیست.
کمپرس سرد و کاهش درد
گاهی یک تکه یخ کوچک (در حد مکیدن کوتاه) یا خوراکیهای خنک میتواند درد را کمتر کند. سردی باعث کاهش سوزش میشود.
درمان سریع آفت دهان کودک
آفت معمولا یک روزه خوب نمیشود، اما شما میتوانید کاری کنید که کودک کمتر درد بکشد و آفت زودتر به مسیر بهبود بیفتد. این سه کار بیشترین اثر را دارند:
● حذف محرکها (ترشی، تندی، خوراکی سفت)
● کمک به نوشیدن و تغذیه نرم
● استفاده درست از داروی موضعی مخصوص کودک (در صورت نیاز و با راهنمایی پزشک)
اگر این موارد رعایت شود، بیشتر آفتها بین ۷ تا ۱۰ روز بهتر میشوند.
بهترین دارو برای آفت دهان کودک چیست؟ (چه چیزهایی معمولاً تجویز میشود)
به طور کلی، دندانپزشک کودک ممکن است این گزینهها را در نظر بگیرد:
● ژلهای موضعی کاهش درد مخصوص کودکان: معمولاً قبل از غذا برای اینکه کودک بتواند راحتتر بخورد.
● داروهای ضدالتهاب موضعی (در موارد خاص): برای کاهش التهاب و کوتاه شدن زمان زخم، ولی فقط با تجویز پزشک.
● مکملها: اگر شک به کمبود آهن یا ویتامینهای گروه B وجود داشته باشد.
● مسکن خوراکی مناسب کودک: وقتی درد باعث بیقراری و بیخوابی شده باشد، پزشک ممکن است مسکن مناسب پیشنهاد کند.
اگر زخمها زیاد، طولانی یا همراه با تب باشند، باید بررسی شود که آیا واقعاً آفت است یا یک مشکل دیگر.
آفت دهان کودک چند روز طول میکشد؟
در اغلب کودکان، آفتهای کوچک طی ۷ تا ۱۰ روز خوب میشوند. اگر زخم بزرگتر باشد، ممکن است تا ۱۴ روز هم طول بکشد. اما اگر آفت بیشتر از دو هفته باقی بماند یا مرتب تکرار شود، باید علت زمینهای بررسی شود (کمبود ویتامینها، مشکلات ایمنی، یا اشتباه بودن تشخیص).
آیا آفت دهان کودک مسری است؟
آفت معمولی مسری نیست. یعنی از طریق بوسیدن، لیوان مشترک یا تماس منتقل نمیشود.
اما نکته مهم این است که بعضی بیماریهای ویروسی دهان (مثل تبخال یا برخی التهابهای ویروسی) میتوانند شبیه آفت باشند و مسری باشند. به همین دلیل اگر زخمها همراه با تب، تاولهای بیرونی لب یا علائم شدید باشند، بهتر است به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید.
چه زمانی باید کودک را نزد پزشک یا دندانپزشک ببریم؟
اگر هر کدام از موارد زیر وجود داشت، مراجعه به دندانپزشک توصیه میشود:
● آفت بیش از ۱۴ روز طول کشیده
● زخمها خیلی زیاد هستند یا مرتب تکرار میشوند
● کودک به خاطر درد هیچ چیز نمیخورد یا نمینوشد
● تب، بیحالی یا کاهش وزن همراه شده
● زخمها بسیار بزرگ هستند یا همراه با خونریزی غیرعادیاند
این علائم لزوماً خطرناک نیستند، اما نیاز به بررسی دقیقتر دارند.
نقش متخصص دندانپزشکی کودکان در درمان آفت دهان
متخصص میتواند با معاینه دقیق، تفاوت آفت را با تبخال، التهابهای ویروسی، زخمهای ناشی از ضربه یا حتی حساسیتها تشخیص دهد و در صورت نیاز درمان صحیح را شروع کند.
دکتر ماریتا شکاریان به عنوان متخصص دندانپزشکی کودکان، با تجربه در تشخیص و درمان ضایعات دهانی در کودکان، میتوانند وضعیت دهان کودک را بررسی کرده و با توجه به شرایط دقیق او، راهنمایی درمانی مناسب ارائه دهند. اگر آفت دهانی فرزندتان تکرار میشود یا باعث بیاشتهایی و نگرانی شما شده است، توصیه میشود برای دریافت مشاوره و ارزیابی تخصصی با مطب دکتر ماریتا شکاریان تماس حاصل فرمایید.
دکتر ماریتا شکاریان دندانپزشک کودکان
سوابق و مدارک:
- فلوشیپ ارتوکودکان از آمریکا، سال 2014
- BOARD ELIGIBLE AWARD ارتو کودکان از آمریکا (سال 2014)
- درجه مستر ارتو کودکان از آمریکا (سال 2012)
- عضو دائمی (LIFE TIME MEMBERSHIP) آکادمی AOS آمریکا
- CERTIFICATE ارتودنسی پیشگیری از فرانسه (سال 2006)
- CERTIFICATE تزریق بدون درد در کودکان از پروفسور MALAMED در آمریکا (سال 2011)
- عضو افتخاری انجمن حمایت از کودکان مبتلا به سرطان (محک)
تلفنهای تماس:
۰۴ ۵۴ ۲۲۵ ۰۹۹۰ | ۴۹ ۴۶ ۲۲۵۵ ۰۲۱
سایت:
drshekarian.com
اینستاگرام:
maritashekarian
آدرس:
تهران، خیابان دولت، چهارراه دیباجی، ساختمان پزشکان سعید، طبقه ۳، واحد ۹
