یک کارشناس درباره برنامههای وزارت نیرو برای اقتصاد آب گفت: باید به این مساله توجه شود که نمیتوان با پول مردم را تنبیه کرد و باید برای کاهش مصرف آب بهدنبال برنامههای آموزشی و جلوگیری از ازدیاد مصرف بود.
اسماعیل شهبازی در گفتوگو با ایسنا، با بیان اینکه باید تلاش کرد برای تمام کسانی که با آب کار میکنند، حمایتهای ویژه در نظر گرفته شود، اظهار کرد: برای ذخیره و کم مصرف کردن آب، لازم است بهدنبال برنامههای تشویقی باشیم. بهطور مثال میتوان در مناطق شمالی ایران، با در نظر گرفتن بستههای تشویقی برای افرادی که با آب کمتر، محصول بیشتری تولید میکنند، موجب کاهش مصرف آب شد.
به گفته وی، اگر کشاورز بداند که مورد حمایت دولت است و در این راستا نیز آموزشهای لازم را ببیند، بیشک بهدنبال کاهش مصرف آب میرود که این مساله نیز تنها با آموزش و بستههای تشویقی موثر خواهد شد.
این کارشناس حوزه آب، با تاکید بر اینکه ابزار افزایش قیمت آب نمیتواند مولفه چندان تاثیرگذاری در این مساله باشد، ادامه داد: تمام شهروندانی که توان مالی بالایی دارند، از افزایش قیمت آب نگران نیستند و بیشک استخرهای آنها بیش از گذشته، پر خواهد شد، اما کشاورزی که آب را برای امرار معاش خود به کار میگیرد، قطعا متحمل ضرر و زیان خواهد شد.
شهبازی با تاکید بر اینکه زندگی بسیاری از کشاورزان وابسته به آب است، گفت: در بسیاری از خانوادهها در شمال تهران، استخرهایی وجود دارد که پرکردن آنها بهراحتی صورت میگیرد و برای مقابله با این مساله نیز هیچ نظارت و پیگیری وجود ندارد. این در شرایطی است که گران کردن آب نمیتواند ابزاری برای کاهش مصرف این دسته از شهروندان باشد.
وی ادامه داد: مشکل اصلی ما مصارف آب در حوزه غیرتولیدی است، زیرا آبی که برای تولید مورد استفاده قرار میگیرد، در چرخه مناسبی استفاده میشود اما برخی مصارف وجود دارد که علاوه بر اینکه نیازهای حیاتی را برطرف نمیکند، بلکه چالشها و تنشهایی را بهدنبال دارد.
این کارشناس حوزه آب، اساسیترین راهکار برای این مساله را آموزش و انجام اقداماتی برای جلوگیری اتلاف آب دانست و افزود: الزاما با پول نمیتوان این مساله را سروسامان داد، به همین دلیل باید بهدنبال برنامههای مدیریت مصرف باشیم.
در این راستا، رضا اردکانیان – وزیر نیرو – معتقد است که نظام تعرفهگذاری آب باید حداقل دو هدف عمده را محقق سازد؛ بهگونهای که اول، ارزش ذاتی آب آشکار شود و دوم، تعرفهها به ابزاری برای کمک به عدالت اجتماعی تبدیل شوند، البته پذیرش ضرورت اصلاحات در تعرفه آب مصارف کشاورزی، به معنای دست کشیدن از ارایه یارانهها به بخش کشاورزی نیست.
به گفته وی، عمده کشورهای دنیا برای حفظ امنیت غذایی یارانههای زیادی به بخش کشاورزی میدهند ولی منطق یارانه بخش کشاورزی از جمله یارانه مستمر در آب باید مشوق بهرهوری، بهبود روشهای کشت، کاهش میزان هدررفت آب و انرژی و کمککننده به پایدارسازی منابع آب، خاک و غذا باشد. نظام فعلی قیمتگذاری آب کشاورزی، مشوق چنین دستآوردهایی نیست و اصلاح آن نیز بهمعنای دست کشیدن از یارانههای بخش کشاورزی و عدم حمایت از این بخش نیست.