
صندوقهای پروژه؛ از بازطراحی تا توسعه ابزارهای تأمین مالی زیرساخت + ویدئو
هفتمین نشست از سلسله نشستهای «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» با محوریت آسیبشناسی صندوقهای پروژه و توسعه ساختارهای تأمین مالی پروژه برگزار شد. در این نشست، مدیران نهادهای مالی و فعالان بازار سرمایه، ضمن بررسی تجربه نزدیک به یک دهه فعالیت صندوقهای پروژه در ایران، راهکارهایی برای اصلاح ساختار این صندوقها، تنوعبخشی به ابزارهای تأمین مالی، جذب سرمایهگذاران بلندمدت و رفع موانع توسعه تأمین مالی پروژههای تولیدی و زیرساختی ارائه کردند.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، هفتمین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» به همت معاونت نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار و با حضور جمعی از مدیران ارشد نهادهای مالی و فعالان بازار سرمایه برگزار شد.
سلسله نشستهای «فصل مشترک» با هدف ایجاد بستری برای گفتوگوی مستقیم و تخصصی میان نهاد ناظر و فعالان صنعت، شناسایی مسائل اجرایی و مقرراتی و بررسی راهکارهای توسعه نهادها و ابزارهای مالی برگزار میشود.
در هفتمین نشست این مجموعه، موضوع «تأمین مالی پروژه، آسیبشناسی صندوقهای پروژه و توسعه ساختارهای تأمین مالی پروژه» در دستور کار قرار گرفت.
صندوق پروژه؛ فراتر از یک ابزار متعارف سرمایهگذاری
در آغاز نشست، با اشاره به سابقه شکلگیری صندوقهای پروژه در بازار سرمایه از سال ۱۳۹۶، بر ضرورت بازنگری در تجربه نزدیک به یک دهه فعالیت این ابزار و شناسایی دلایل توسعه محدود آن تأکید شد.
یکی از محورهای اصلی گفتوگو، تفاوت ماهیت صندوقهای پروژه با صندوقهای سرمایهگذاری متعارف بود. صندوق پروژه صرفاً یک صندوق با مقررات متفاوت نیست، بلکه ساختاری برای تأمین مالی فعالیتهای بلندمدت است که باید ویژگیهای پروژه، ریسکهای مرحله ساخت، افق سرمایهگذاری و نحوه خروج سرمایهگذاران در طراحی آن مورد توجه قرار گیرد.
در این بخش، نقش سرمایهگذاران نهادی و بلندمدت در تأمین مالی پروژهها و همچنین ظرفیت شرکتهای تأمین سرمایه برای شناسایی طرحهای اقتصادی، طراحی ساختارهای مناسب و پیوند دادن پروژهها با منابع سرمایهگذاران مورد تأکید قرار گرفت.
همچنین معاونت نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار آمادگی خود را برای دریافت و بررسی پیشنهادهای مشخص فعالان صنعت درباره اصلاح ساختار صندوقهای پروژه و رفع موانع مقرراتی و اجرایی اعلام کرد.

تنوعبخشی به ساختارهای تأمین مالی پروژه
همایون دارابی مدیرعامل سبدگردان داریوش، در این نشست با اشاره به ظرفیت شرکتهای سهامی پروژه، توسعه این ساختار را در کنار صندوقهای پروژه از مسیرهای قابل استفاده برای تأمین مالی طرحهای اقتصادی دانست.
او با اشاره به تجربه شکلگیری شرکتهای سهامی برای اجرای طرحهای صنعتی و معدنی، بر بهرهگیری از ظرفیت نهادهای مالی باسابقه در طراحی و اجرای ساختارهای تأمین مالی تأکید کرد.
دارابی پیشنهاد کرد ترکیب داراییهای تکمیلشده و درآمدزا با پروژههای در حال اجرا، بهعنوان راهکاری برای تنوعبخشی و مدیریت ریسک در ساختارهای سرمایهگذاری پروژهمحور بررسی شود.
بهنام چاوشی رییس کارگروه صندوقهای سرمایهگذاری و مدیرعامل سبدگردان بازده نیز با تأکید بر تفاوت ماهوی صندوقهای پروژه با صندوقهای سرمایهگذاری متعارف، تناسب ساختار حقوقی و مقرراتی این ابزار با ویژگیهای اجرایی و اقتصادی پروژهها را ضروری دانست.
او همچنین بر اهمیت توجه به چارچوبهای کلان و الزامات مالیاتی در توسعه ابزارهای تأمین مالی پروژه تأکید کرد.
ضرورت بازنگری در ارزشگذاری، مدیریت و تأمین مالی مراحل مختلف پروژه
احسان مرادی مدیرعامل تأمین سرمایه لوتوس پارسیان هم با اشاره به تفاوت نیازهای مالی پروژه در مراحل مختلف توسعه، پیشنهاد کرد ساختارهای تأمین مالی امکان انعطاف بیشتری متناسب با پیشرفت پروژه و ارزش ایجادشده در هر مرحله داشته باشد.
او تأکید کرد: در ارزشگذاری پروژهها، علاوه بر داراییهای فیزیکی، باید مجوزها، امکانات، زیرساختها و ظرفیتهایی که در جریان پیشرفت پروژه ایجاد میشوند نیز مورد توجه قرار گیرد.
مرادی استفاده از قراردادهای اجرایی دارای زمانبندی مشخص، طراحی مشوقهای مبتنی بر تکمیل پروژه برای مدیران و بهرهگیری از تیمهای تخصصی متناسب با حوزه فعالیت هر پروژه را از الزامات مدیریت مؤثر صندوقهای پروژه برشمرد.
او پیشنهاد کرد درباره نحوه ترکیب داراییها و مدیریت منابع صندوق در دوره ساخت، با توجه به شرایط تورمی و افق زمانی اجرای پروژه، بازنگری شود.
علی حدادی نماینده صندوق پروژه نور و مدیر سرمایهگذاری شرکت مشاور سرمایهگذاری امین نیکان آفاق نیز با اشاره به تجربیات این نوع از صندوقها، بر ضرورت برخورداری اعضای هیاتمدیره و ناظران فنی از تخصص متناسب با ماهیت پروژه تأکید کرد. او هماهنگی چارچوب ارزیابی ناظر فنی با الزامات نظارتی سازمان بورس را ضروری دانست و بررسی مشوقهای توسعه صندوقهای زمین و ساختمان و مشارکت صنایع در تأمین مالی زیرساختها را پیشنهاد کرد.

مشوقهای اقتصادی و مشارکت صنایع در تأمین مالی زیرساخت
محدثه رزاقی معاون تأمین مالی شرکت تأمین سرمایه خلیج فارس هم با اشاره به ظرفیت صندوقهای پروژه برای توسعه زیرساختها، طراحی مشوقهای اقتصادی متناسب با سرمایهگذاری بلندمدت را از عوامل مؤثر در گسترش این ابزارها دانست.
او پیشنهاد کرد؛ با استفاده از تجربه برخی سیاستهای حمایتی در حوزه نیروگاهی، امکان مشارکت شرکتها و صنایع مصرفکننده زیرساختهایی مانند برق و آب در صندوقهای تخصصی توسعه زیرساخت بررسی شود.
رزاقی ایجاد ساختارهای سرمایهگذاری زیرساختی با قابلیت تأمین مالی پروژههای متعدد و بازچرخانی منابع را از ظرفیتهای قابل بررسی عنوان کرد و بر ضرورت تعیین سازوکار خروج سرمایهگذاران و مسیر فعالیت صندوق پس از تکمیل پروژه تأکید داشت.
مجید پورنعمت مدیرعامل گروه خدمات بازار سرمایه آرمان آتی نیز با تفکیک مسائل طراحی ساختار از چالشهای اجرای عملیاتی صندوقهای پروژه، بر اهمیت مشوقهای اقتصادی در توسعه این ابزار تأکید کرد.
او شفافسازی و بررسی ظرفیتهای حمایتی و مالیاتی قابل استفاده در تأمین مالی پروژههای زیرساختی را از موضوعات مهم برای توسعه این بازار دانست.
قراردادهای بلندمدت و منابع ارزی؛ ظرفیتهای مکمل تأمین مالی پروژه
مصطفی امیدقائمی مدیرعامل تأمین سرمایه کاردان هم با اشاره به پیچیدگیهای حقوقی و اجرایی پروژههای بزرگ، بر ضرورت استفاده از ظرفیت قراردادهای بلندمدت و حقوق ناشی از آنها در طراحی ساختارهای تأمین مالی تأکید کرد.
او با اشاره به برخی پروژههای مستقر در شهرکهای صنعتی و طرحهای مبتنی بر قراردادهای بهرهبرداری، توجه به قراردادهای معتبر و درآمدهای آتی پروژه را در کنار داراییهای فیزیکی، از مؤلفههای مهم طراحی مدلهای تأمین مالی دانست.
امیر هامونی مدیرعامل گروه سرمایهگذاری ثروت فدک نیز با اشاره به تجربه شرکتهای سهامی عام در بازار سوم فرابورس، توسعه این ساختار را یکی از ظرفیتهای بازار سرمایه برای تأمین مالی فعالیتهای اقتصادی دانست و بر استفاده از منابع ارزی حاصل از صادرات و طراحی مشوقهای متناسب، برای تأمین مالی پروژههای دارای نیاز ارزی تاکید کرد.

«فصل مشترک»؛ بستری برای تبدیل مسائل صنعت به دستورکار اصلاحات
این گزارش حاکی است: مباحث هفتمین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» بر ضرورت نگاهی فراتر از ساختار فعلی صندوقهای پروژه و توسعه مجموعهای از ابزارها و سازوکارهای مکمل برای تأمین مالی مراحل مختلف عمر پروژه متمرکز بود.
تنوعبخشی به ساختارهای تأمین مالی، تقویت نقش سرمایهگذاران نهادی، بازنگری در سازوکارهای ارزشگذاری و مدیریت پروژه، طراحی مشوقهای اقتصادی، رفع ابهامهای مالیاتی و تسهیل مسیر خروج سرمایهگذاران از جمله محورهای اصلی پیشنهادهای مطرحشده در این نشست بود.
این پیشنهادها میتواند مبنای بررسیهای کارشناسی و گفتوگوهای تکمیلی میان سازمان بورس و فعالان صنعت برای توسعه ظرفیت تأمین مالی پروژههای تولیدی و زیرساختی در بازار سرمایه قرار گیرد.
بخشی از مباحث مطرح شده در هفتمین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» را در ویدئوی زیر مشاهده کنید:


